1.04 Co to jest waluta fiat i czym różni się od kryptowaluty?

Nie da się zaprzeczyć, że rosnące znaczenie kryptowalut prowadzi do coraz częstszego kwestionowania istniejących systemów finansowych. Pomimo że istnieją podobieństwa łączące tradycyjne waluty fiducjarne (waluty fiat), występuje również wiele znaczących różnic między nimi.

 

Spis Treści:

• Czym jest kryptowaluta?
• Czym są waluty fiat?
• Podobieństwa kryptowalut i pieniędzy fiducjarnych
• Waluty fiat – ciekawostki
• Różnice między kryptowalutami a pieniędzmi fiducjarnymi

 

Czym jest kryptowaluta? Definicja

W poprzedniej lekcji, gdzie mówiliśmy o adopcji kryptowalut, poznaliśmy podstawowe pojęcia związane z walutami cyfrowymi. Dla przypomnienia warto uporządkować najważniejsze informacje.

Kryptowaluta to forma waluty wirtualnej – cyfrowe aktywo, które może pełnić funkcję środka wymiany między dwiema stronami.

Można jej używać do płatności za towary i usługi, a także do przekazywania wartości. Kryptowaluty nie są emitowane ani kontrolowane przez instytucje rządowe. Transakcje odbywają się bezpośrednio między użytkownikami w sieci peer-to-peer, bez udziału pośredników, takich jak banki.

 

Czym są waluty fiat? Cechy walut fiat

Waluty fiat (pieniądze fiducjarne) to środki płatnicze emitowane przez banki centralne poszczególnych państw. Posiadają one formę fizyczną – banknotów i monet, które możemy trzymać w ręce, przechowywać w portfelu lub przekazywać innym osobom.

Wartość walut fiat jest ustalana przez rządy oraz instytucje państwowe. Termin „fiat” wywodzi się z łaciny i oznacza „niech się stanie” – podkreśla, że to państwo nadaje walucie wartość w sposób uznaniowy.

Waluty fiducjarne nie są powiązane z żadnymi dobrami materialnymi, takimi jak złoto. Ich wartość opiera się wyłącznie na zaufaniu do emitenta. Banki centralne mogą zwiększać ich podaż w zależności od prowadzonej polityki monetarnej.

 

 

Podobieństwa kryptowalut i pieniędzy fiducjarnych

Charakterystyka kryptowalut oraz ich podstawowe cechy prezentują się następująco.

• Mogą służyć jako środek płatniczy za towary i usługi.

• Są podzielne – 1 dolar składa się ze 100 centów, a Bitcoin można podzielić aż do 0,00000001 BTC.

•  Nie są bezpośrednio powiązane z fizycznymi dobrami (jak złoto czy srebro).

•  Można je przechowywać i przekazywać innym osobom różnymi metodami.

• Występują w różnych formach – np. Bitcoin, Ethereum, Litecoin po stronie kryptowalut; dolary, euro, funty po stronie fiat.

Waluty fiat – ciekawostki 

Waluta fiat to pieniądz fiducjarny, który opiera się na zaufaniu do emitenta i banku centralnego. Jako środek płatniczy ułatwia transakcje w gospodarce, ale brak pokrycia w dobrach takich jak złoto czy srebro powoduje ryzyko inflacji i spadku wartości pieniądza w obiegu.

Najczęściej akceptować można dolar amerykański, euro czy jena, które emitują instytucje państwowe. Ich wartość opiera się na stabilności gospodarek danego kraju i podaży pieniądza.

 

 

Różnice między kryptowalutami a pieniędzmi fiat

Zobacz najważniejsze różnice między kryptowalutami a pieniędzmi fiat:

• Emitent i kontrola. Waluty fiat są emitowane i zarządzane przez państwo, zazwyczaj za pośrednictwem banku centralnego. Kryptowaluty funkcjonują niezależnie – nie posiadają centralnego emitenta ani instytucji sprawującej nad nimi kontrolę.

•  Forma istnienia. Kryptowaluty mają wyłącznie formę cyfrową. Waluty fiat występują zarówno w postaci fizycznej (banknoty, monety), jak i elektronicznej.

•  Pośrednicy. Transakcje z użyciem walut fiat zazwyczaj wymagają udziału banków lub innych instytucji finansowych. W przypadku kryptowalut wymiana odbywa się bezpośrednio między użytkownikami, w modelu peer-to-peer, bez pośredników.

• Status prawny. Waluty fiat mają status oficjalnych środków płatniczych. Kryptowaluty są różnie klasyfikowane w zależności od kraju – w wielu państwach nie mają pełnoprawnego statusu, a ich użycie może podlegać ograniczeniom lub regulacjom.

• Podaż. Wiele kryptowalut ma z góry określoną maksymalną podaż – na przykład liczba bitcoinów jest ograniczona do 21 milionów jednostek. W przypadku walut fiat państwo może dowolnie zwiększać ich ilość, zgodnie z założeniami polityki monetarnej.

• Rejestrowanie transakcji. Transakcje kryptowalutowe są zapisywane w technologii blockchain – są trwałe, publiczne i nieodwracalne. W systemie fiat dane o transakcjach przechowywane są w systemach bankowych, które mogą być modyfikowane lub korygowane przez odpowiednie instytucje.

• Odporność na inflację. Niektóre kryptowaluty są projektowane z myślą o ograniczeniu inflacyjności, głównie poprzez kontrolowaną podaż.

 

Mamy nadzieję, że teraz lepiej rozumiesz, czym różnią się kryptowaluty od tradycyjnych walut fiducjarnych. Oba modele służą jako forma wymiany, lecz ich fundamenty i zasady działania znacznie się różnią. W następnej lekcji poruszymy kwestię tokenów, czym są, do czego służą.

Jak sądzisz – która forma okaże się bardziej powszechna w przyszłości?

 

Podsumowanie lekcji:

• Kryptowaluty to cyfrowe aktywa działające poza kontrolą państw, umożliwiające bezpośrednią wymianę wartości między użytkownikami

• Waluty fiat są emitowane przez banki centralne, mają status oficjalnego środka płatniczego i opierają się na zaufaniu do emitenta

• Oba systemy mogą służyć jako środek płatniczy, są podzielne i pozwalają na przechowywanie oraz przekazywanie wartości

• Różnice dotyczą emisji, podaży, roli pośredników, formy istnienia oraz sposobu rejestrowania transakcji